Finaliści Euro 2016 – Węgry (5)

TRZYDZIEŚCI LAT PO MEKSYKU…

Leon i Bordeaux. Co łączy te miasta, z Meksyku i Francji? Kadra seniorów Węgier w piłce nożnej. 9 czerwca 1986 Madziarzy rozegrali swój ostatni do tej pory mecz na turnieju najwyższej rangi. Porażką z Francją zatrzaśnięto im bramy salonów na ponad 30 lat. Nasi bratankowie wracają do świata wielkiej piłki 14 czerwca spotkaniem z Austrią w finałach Euro. Dla nich będzie to już, co ciekawe trzeci udział w finałach ME, a dostali się do nich jeszcze gdy grały po cztery zespoły – w 1964 roku byli na trzecim miejscu, osiem lat później na czwartym.

Nazwiska nie pomogły

Po odpadnięciu w fazie grupowej mundialu 1986 na węgierskich kadrowiczów i trenera Gyorgy Mezeya posypały się gromy. Zadecydowała o tym klęska z ZSRR 0:6, a wtedy tak jak w Euro 2016 grały 24 zespoły i do 1/8 przechodziły aż cztery ekipy z trzecich miejsc. Nikt nie spodziewał się wówczas jaką zapaść spotka węgierski futbol. Transformacja ustrojowa odbiła się niekorzystnie na klubach, korupcja siała spustoszenie, a kadra zbierała baty. Nasi bratankowie próbowali ratować się zatrudnianiem selekcjonerów z nazwiskami jak Lothar Matthaeus (z Węgrami 11 wygranych – 3 remisy – 14 porażek), lub Erwin Koeman (7-4-9). Ani jednak cudzoziemcy, ani Madziarzy nie byli w stanie przełamać bariery niemożności. Najbliżej spełnienia marzeń było w kwalifikacjach MŚ 1998, ale wyniki barażów z Jugosławią (1:7, 0:5) sprowadziły reprezentację Węgier na ziemię, a może raczej pod ziemię.

Osiemnastka Gabora

W 1998 roku w drużynie narodowej Węgier zadebiutował Gabor Kiraly. Ten golkiper to żywa legenda, nie tylko dzięki charakterystycznym szarym spodniom, w których broni. Kojarzy się go przede wszystkim z Herthy Berlin, z którą wystąpił w Lidze Mistrzów. Crystal Palace, Aston Villa, Burnley, TSV 1860 Monachium, Fulham – szlak wędrówki Kiraly’ego, któremu nie powiodło się w West Ham i Bayerze Leverkusen, gdzie spędzał czas na trybunach. Już stracił nadzieję na awans z kadrą do wielkiego turnieju, ale trochę z pomocą przyszła UEFA poszerzając liczbę finalistów ME do 24, trochę kibice, wpływając na powrót swojego idola do drużyny narodowej. W ostatnich latach wiele spraw w węgierskim futbolu się poprawiło, postawiono na szkolenie (kadra U-20 w 2009 zdobyła brąz w MŚ swojej kategorii), do czego przyczynił się premier Viktor Orban. W drugim barażu z Norwegią Kiraly zaliczył swój mecz numer 101 dla Węgier i wyrównał krajowy rekord Jozsefa Bozsika. Na Euro ma pobić kolejny, tym razem Lothara Mattheusa i zostanie najstarszym graczem w dziejach imprezy. 1 kwietnie obecnie stojący między słupkami Haladas Szombathely Kiraly skończy 40 lat.

Nikolić na ławce

Z tuzina ze swoich eliminacyjnych spotkań kadra Węgier nie straciła goli aż w połowie meczów. W trakcie batalii o Francję Pala Dardaia, który musiał się skupić na pracy w Hercie Berlin zastąpił Niemiec Bernd Storck i jeszcze bardziej położył nacisk na defensywę. Organizacją gry trzeba było nadrobić sporo niedostatków, bo przynależność klubowa reprezentantów nie wywołuje szału. Wyjściowa jedenastka z rewanżu z Norwegią: Kiraly (Haladas) – Fiola (Puskas Akademia), Guzmics (Wisła Kraków), Lang (Videoton), Kadar (Lech) – Nagy (Ferencvaros) – Dzsudzsak (Bursaspor), Elek (Diosgyori), Kleinheisler (Werder), Lovrencsics (Lech) – Priskin (Slovan Bratysława). Kleiheislera do Bundesligi wypromowało trafienie z Norwegią w Oslo, a był nawet przymierzany do Podbeskidzia. Najbardziej znany obecnie kadrowicz, kapitan reprezentacji, Balazs Dzudzsak kiedyś z Debreczyna do PSV poszedł za 2,5 mln euro, z PSV do Andżi Machaczkala za 14 (grał z Roberto Carlosem Eto’o), z Andżi do Dinamo Moskwa za 19. Swoje w życiu zarobił, teraz wiedzie mu się całkiem nieźle w Turcji i na pewno dobrze przygotowany stawi się na Euro 2016. Węgierska kadra cieszy się sporym zainteresowaniem w Polsce, bo gra w niej wielu przedstawicieli naszej ekstraklasy. Prócz uczestników barażów z Norwegią szanse na powołanie na ME ma Adam Guyrcso, nowy nabytek Pogoni, a pewniakiem jest Nemanja Nikolić. Przypadek snajpera Legii, za którego chińskie kluby dają 10 milionów dolarów jest osobliwy. W polskiej lidze zdobywa gole jak na zawołanie, w eliminacjach Euro w dziewięciu występach (4 w wyjściowej jedenastce) nie zanotował choćby jednego trafienia. Pośrednio wynika to ze stylu gry Węgrów, ale krytycy Nikolicia mówią, że poziom międzynarodowy go przerasta. Napastnik serbskiego pochodzenia w fazie grupowej Ligi Europy nie zdobył żadnej bramki i to też widzi Storck. Kibice znad Balatonu nie oczekują od swoich piłkarzy we Francji cudów, tylko godnej postawy i po cichu liczą niespodziankę. Ważne, że kraj, który tak walczy z napływem imigrantów na Stary Kontynent znów pokaże się poprzez futbol. Czasy Złotej Jedenastki współczesnym fanom jawią się jako odległa, bardzo odległa przeszłość.  

Węgry w finałach ME

Bilans: 2 starty: 1964 – 3 miejsce, 1972 – 4 miejsce. 4 mecze, 1 zwycięstwo – 0 remisów – 3 porażki, bramki 5-6, najlepsi strzelcy: Floriant Albert, Ferenc Bene - po 3.

Ostatnie 5 wielkich turniejów

MŚ 1986 – I runda

MŚ 1982 – I runda

MŚ 1978 – I runda

ME 1972 – 4 miejsce

MŚ 1966 - ćwierćfinał

Eliminacje Euro 2016

Bilans: 6-4-2, 14-10, zdobywcy bramek: Daniel Bode 2, Krisztian Nemeth 2, Tomas Priskin 2, Balazs Dzsudszak 1, Zoltan Gera 1, Richard Guzmics 1, Laszlo Kleinheisler 1, Gergo Lovrencsics 1, Zoltan Stieber 1, Adam Szalai 1, samobójcza Markus Henriksen (Norwegia) 1.

Jaromir Kruk

Zdjęcia Grzegorz Wajda